|
Metis'e Dair
|
|
|
|
Metis sözcüğünün, birbirine bağlı ve ilişkili olmakla birlikte zaman içinde çeşitlenmiş, çoğalmış bir dizi anlamı var. Aşağıda özel ve cins isim halleriyle bu anlam katmanlarını gösteriliyor:
|
|
Metis
|
Okeanos'la Tethys'in kızı olan Metis ikinci kuşak tanrılardandır. Zeus'un ilk eşidir. Athena'ya hamileyken, bir yoruma göre Metis'in doğuracağı bir erkek çocuğun kendisini tahttan indireceği kehanetini duyduğu için, bir başka yoruma göre Athena'nın sadece kendi çocuğu olmasını istediği için, Zeus Metis'i yutmuş, Athena'yı da kafasından doğurmuştur. Böylece akıl gücü aracılığıyla elde edebileceği dünya hâkimiyetini kimseyle paylaşmamayı amaçlamıştır. Tepeden tırnağa silahlı bir halde babasının kafasından çıkan Savaş, Zanaat ve Akıl Tanrıçası Athena, zaman içinde bilgelik, akıl ve saflığı temsil eder olmuştur.
|
|
metis
|
(ya da metif, metiff) melez; piç.
|
|
Metis
|
Metis, kendini bütünlenmiş bir teklik olarak kurmaya çalışan iktidarın ona direnen, onu hep eksiltili bir durumda bırakan parçasıdır. Tek, biricik değil, çok sayıda ve değişkendir. İktidara karşı mücadelenin rengi gibi. Ateş olabilir, akıp giden su olabilir...
|
|
metis
|
hiç kimse.
|
|
Metis
|
Hiç kimsenin tapınmadığı tanrısal varlık. Athena'nın olmayan annesi. Athena'nın annesi yoktur, Metis'tir, hiç kimsedir.
|
|
metis
|
iktidarın sevmediği bilgi.
|
|
Metis
|
Zeus'un egemen olabilmesinin tek koşulu Metis'i, ve onunla birlikte elinden kurnazlıkla kaçan bir zamanın barındırdığı tüm rastlantıları ve kestirilemeyecek olguları yutarak içermesidir. Metis, Zeus'un karnındayken bile, yaşayacağı tüm mutluluk ve mutsuzlukları Zeus'a bildirir.
|
|
metis
|
akıl, us, bilgelik; öğüt; beceri; başarıyı eylemin içinde arama; işbilirlik; zanaatkârın yaptığı işe hâkim olması; büyü; iksirleri ve otları kullanma bilgisi.
|
|
Metis
|
Bilgelik Tanrıçası Metis, sonsuz yüzlüdür. Hem her yerdedir, hem de bildiğimiz tarihin içinde yoktur. Bilginin ve bilmenin alabileceği sonsuz biçimlerin toplamıdır.
|
|
metis
|
kırma, karışık; hem gece hem gündüz, hem aydınlık hem karanlık.
|
|
Metis
|
Metis, çift cinsiyetli bir tanrı olarak, beraberinde bir sınırlama getiren kadın-erkek karşıtlığının ötesindedir. Zeus, Metis'i yutarak ayaklanmalara, tanrılar arasında çatışmalara yol açan kaynağı ortadan kaldırmış, böylece değişmez bir düzen kurmuştur. Artık hiçbir serüven ya da şaşırtı, hiçbir altüst oluş görülmeyecektir.
|
|
metis
|
kurnazlık.
|
|
Metis
|
Metis'in kurnazlığı her kurulu düzen için bir tehdit oluşturur. Aklını hareketlilik içinde, önceden kestirilemeyecek biçimde kullanmasının nedeni var olan durumu altüst etme, en güçlü görünen hiyerarşileri bile yıkma isteğidir. Metis'in bu niteliği çocuklarına da geçer.
|
|
metis
|
savaşta kurnazlık.
|
|
Metis
|
Metis bir eylemde, çatışmada güce başvurmak, güce dayalı bir üstünlük kurmak yerine ikinci yolu tercih eder. Zanaatkârın becerisini, gemisini kayalıkların arasından geçiren dümencinin sezgisini, iktidarın burun kıvırdığı büyülü bir parıltıyı kullanır. Bir karşılaşmada metis'i elinde tutan kişi hem şimdiki zaman üzerinde yoğunlaşmış, hem kafasında önceden beri tasarlayıp durduğu bir geleceğe yönelmiş, hem de geçmiş deneyimlerin birikimini göz önüne almıştır.
|
|
Metis editörlerinden Kaya Şahin tarafından 1997’de hazırlanmıştır. Kaynaklar Azra Erhat, Mitoloji Sözlüğü, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1997, 7. basım; Saliha Paker, "'Metis' Çeviri Yaşamalı", Metis Çeviri, 1992 Yaz/Güz; Webster's New 20. Century Dictionary, 1959 baskısı; M. Detienne ve J. P. Vernant, Les Ruses de L'Intelligence (La mètis des grecs), Flammarion, Paris, 1974; Michael Grant, Myths of the Greeks and Romans, Mentor Books, New Jersey, 1962; Robert Graves, The Greek Myths, Penguin, Londra, 1988, 26. basım.
|
|
|
|
|
|
