Sayfa 23-24

JOHN BERGER

Hikâye yazma, dinleme deneyimine bakarsak her hikâyenin kendince bir öznelliği var gibi geliyor bana. Bunun özellikle altını çiziyorum, çünkü söz konusu öznelliğin hakikate dayanan ile fantastik olanın bilfiil bir arada var olduğu bir alan sağladığı kanaatindeyim, zira öznellikten söz ediyoruz.

SUSAN SONTAG

“Ses” anlamında mı?

JOHN BERGER

Susan, sesi de mutlaka konuşalım, ama oraya gelmeden önce, hayır, ses değil bir tür öznellik anlamında. Öznellik üç unsurun, üç kişinin karışımıymış gibi geliyor bana: hikâye anlatıcısı veya yazarın, hikâyedeki baş karakterlerin ve öznelliklerinin, son olarak da dinleyicinin öznelliğinin karışımı. Üçü arasında halihazırda bir işbirliği var, bu işbirliği de hikâyenin öznelliğini meydana getiriyor.

SUSAN SONTAG

Bu söylediğin bana çok uzak, çünkü ben dinleyicinin de okurun da öznelliğini hissedemiyorum. Bir öykü yazıyorsam okunacağını düşünüyorum elbette, yazdıklarımın okunabileceğini düşünmesem yazmazdım, ama bunun nasıl olup da öykünün parçası haline gelebileceğini tahayyül edemiyorum.

JOHN BERGER

Çocukken hikâye dinlerkenki halini hatırlarsın. Kimdin o zaman sen? Kendin miydin? Hikâyeyi anlatan kişi miydin? Karakterlerden birileri miydin? Hepsi birbirine karışmıştı, değil mi? Hem de güven vererek, hiç yadırgatmadan.

SUSAN SONTAG

Bunun nedeni, hikâyeyi dinlemek ile okumak arasında senin varsaydığından çok daha büyük bir fark olduğunu düşünmemdir belki de.
(seyirciye döner)

Şimdi ara vermemiz gerekiyor, birazdan tekrar birlikteyiz.